Autor: Maksymilian Marek

W ostatnich dwóch latach polska debata publiczna wypracowała wygodną narrację wokół rekordowych wydatków obronnych. Zbrojenia to nie tylko koszt bezpieczeństwa, ale przede wszystkim inwestycja w rozwój. Miliardy, które dziś trafiają do Korei, USA i Izraela, w perspektywie dekady mają wrócić w postaci polskich patentów, startupów i nowych miejsc pracy w high-techu. Argument jest politycznie wygodny, bo godzi dwa cele naraz: odpowiedź na Putina i modernizację gospodarki. W tle zawsze krążą dwa ikoniczne przykłady: amerykańska DARPA, matka internetu, GPS i Doliny Krzemowej, oraz izraelska Jednostka 8200, inkubator całego pokolenia firm technologicznych, od Check Pointa po Waze.

W ciągu zaledwie kilku tygodni narracja wokół private credit, rynku pożyczek udzielanych poza systemem bankowym, wartego dziś około 2 bilionów dolarów, zmieniła się diametralnie. Z „złotej ery alternatywnego kredytu” przeskoczyła w „pierwszy poważny kryzys zaufania od dekady”. Pytanie, które jeszcze rok temu brzmiało absurdalnie, czy to może być początek czegoś na miarę kryzysu finansowego, dziś pada ze wszystkich stron. Czy słusznie?

Gdy świat obiegła informacja o amerykańskiej operacji i aresztowaniu Nicolása Maduro, internet i media zalała fala komentarzy w jednym tonie: „Wujek Sam wrócił po swoją ropę”. Oliwy do ognia dolał zresztą sam Donald Trump, który w charakterystycznym dla siebie stylu stwierdził wprost, że USA „zabezpieczają te zasoby”. Taka narracja wydaje się prosta i logiczna. Wenezuela ma przecież największe potwierdzone rezerwy ropy naftowej na świecie, a ceny paliw to polityczne być albo nie być dla każdej administracji w Waszyngtonie. Jednak z perspektywy rynku energii, geologii i twardej ekonomii, teza ta jest dziurawa jak sito. Co więcej, upadek reżimu Maduro może przynieść niezamierzone skutki dla globalnego rynku, zwalniając tankowce dla rosyjskiej „floty cieni”.