Kategoria: Aktualności

28 kwietnia 2025 roku Europą wstrząsnął potężny blackout na półwyspie iberyjskim. Hiszpania, Portugalia i Andora zostały odcięte od europejskiej sieci przesyłowej w wyniku awarii technicznej w Andaluzji, która kaskadowo rozeszła się po całym półwyspie. W wyniku tej awarii życie straciło 8 osób, a straty finansowe oszacowano na 4,5 miliardów euro. Cała sytuacja wzbudziła gorącą dyskusję w Hiszpani. Opozycja szukała winy w rządzie Pedro Sáncheza, który oskarżyli

W ostatnich dwóch latach polska debata publiczna wypracowała wygodną narrację wokół rekordowych wydatków obronnych. Zbrojenia to nie tylko koszt bezpieczeństwa, ale przede wszystkim inwestycja w rozwój. Miliardy, które dziś trafiają do Korei, USA i Izraela, w perspektywie dekady mają wrócić w postaci polskich patentów, startupów i nowych miejsc pracy w high-techu. Argument jest politycznie wygodny, bo godzi dwa cele naraz: odpowiedź na Putina i modernizację gospodarki. W tle zawsze krążą dwa ikoniczne przykłady: amerykańska DARPA, matka internetu, GPS i Doliny Krzemowej, oraz izraelska Jednostka 8200, inkubator całego pokolenia firm technologicznych, od Check Pointa po Waze.

28 lutego 2026 roku rozpoczęła się operacja Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi. USA argumentuje, że rozwój technologii atomowej Iranu był bezpośrednim zagrożeniem dla ich bezpieczeństwa, w związku z czym musieli podjąć działania prewencyjne. Zmasowane ataki lotnicze i rakietowe na irańskie instalacje atomowe, bazy rakietowe oraz centra dowodzenia miały na celu sparaliżowanie możliwości militarnych i decyzyjnych Iranu. Teheran odpowiedział uderzeniami na amerykańskie bazy wojskowe na Bliskim Wschodzie i atakiem rakietowym na Izrael. Ataki Iranu również objęły między innymi Bahrajn, Arabię Saudyjską, Katar, Irak, Kuwejt oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie, a skierowane były głównie przeciwko infrastrukturze naftowej. Strategia Teheranu oprócz otwartego konfliktu z Waszyngtonem i Tel Awiwem, opiera się na presji politycznej i gospodarczej na kraje regionu utrzymujące bliskie relacje z USA. Iran wywiera również presję blokadą Cieśniny Ormuz przez którą odbywa się około 25% światowego handlu ropą oraz 20% światowego handlu LNG. Państwa, które stały się obiektem ataków Iranu nie są przypadkowe; Arabia Saudyjska, Irak i ZEA odpowiadają za 30% światowego eksportu ropy naftowej. Konflikt na Bliskim Wschodzie odbija się negatywnie na portfelach konsumentów podnosząc ceny benzyny i gazu, tym samym konsekwencje tej wojny odczuwa cały świat, a trudno pozbyć się wrażenia, że USA pośrednio uderza w Chiny.

W ciągu zaledwie kilku tygodni narracja wokół private credit, rynku pożyczek udzielanych poza systemem bankowym, wartego dziś około 2 bilionów dolarów, zmieniła się diametralnie. Z „złotej ery alternatywnego kredytu” przeskoczyła w „pierwszy poważny kryzys zaufania od dekady”. Pytanie, które jeszcze rok temu brzmiało absurdalnie, czy to może być początek czegoś na miarę kryzysu finansowego, dziś pada ze wszystkich stron. Czy słusznie?

„Epoka kamienia łupanego nie zakończyła się z braku kamieni do łupania, a epoka ropy naftowej nie zakończy się dlatego, że światu skończy się ropa, którą możemy wydobyć”. Chodź cytat ministra ropy naftowej i surowców naturalnych Arabii Saudyjskiej, Ahmeda Zaki Yamaniego dotyczył problematyki wydobycia ropy na świecie, jakże aktualny wydaje się dzisiaj na naszym energetycznym podwórku. Choć pod naszymi stopami wciąż leżą miliardy ton czarnego złota, to na warszawskiej giełdzie i w gabinetach prezesów spółek takich jak PGE czy Enea, węgiel stał się gorącym kartoflem, którego nikt nie chce trzymać w bilansie. Dlaczego polscy czempioni energetyczni desperacko dążą do separacji z górnictwem i dlaczego ten rozwód musi być bolesny dla naszych portfeli?

W epoce finansów zarządzanych algorytmami coraz częściej zakładamy, że dobrze dobrany model potrafi oswoić przyszłość. Wykresy, rozkłady i równania mają zamienić niepewność w policzalne ryzyko, a rynki w dobrze naoliwione maszyny. Ale co, jeśli to nie modele opisują rynek, tylko rynek zaczyna naśladować modele, aż do momentu, w którym traci z nimi kontakt? Dziś przyjrzymy się temu, jak wiara w matematyczne obliczone pewniaki potrafi wpychać system finansowy na kurs kolizyjny ze ścianą rzeczywistości oraz dlaczego w kluczowych chwilach zawodzi logika.