Reframe Economic Forum — prof. Marek Belka

Pierwszym gościem konferencji Reframe Economic Forum był prof. Marek Belka. Zaproszony gość obecnie wykonuje mandat posła Parlamentu Europejskiego. W przeszłości sprawował m.in. funkcje Prezesa Rady Ministrów oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Tematem wystąpienia prof. Belki było rozważenie kwestii podatków paneuropejskich jako potencjalnej przyszłości Unii Europejskiej. Podatki paneuropejskie byłyby świadczeniem wprowadzonym, zbieranym i wydawanym przez uprawnione organy unijne. Zdaniem prelegenta, wprowadzenie takiego podatku jest dużym wyzwaniem, ponieważ – w większości wypadków – wymagałoby to akceptacji wszystkich krajów członkowskich wspólnoty.

Proponowane podatki miałyby wspomóc Unię w realizacji trzech celów strategicznych: kwestii związanych z zielonym ładem, gospodarką cyfrową oraz sprawiedliwością społeczną gospodarek.

Najbardziej zaawansowane są propozycje związane z kwestiami ekologicznymi – w życie wszedł już tzw. podatek od plastiku. Kraje wnoszą do budżetu Unii opłatę za nieprzetworzony plastik według ustalonej taryfy.

Innym pomysłem jest idea podatku granicznego. Dotyczyłby on producentów z krajów pozaeuropejskich, którzy zostaliby objęci dodatkową opłatą  od importu wysoko energochłonnych produktów do UE . Miałoby to skłaniać producentów pozaeuropejskich do prowadzenia aktywniejszej polityki klimatycznej. Zdaniem prof. Belki dużym wyzwaniem byłoby sprostanie wymaganiom stawianym przez Światową Organizację Handlu, która zwalcza praktyki protekcjonistyczne, jednakże w jego opinii, jest to wykonalne.

Kolejną propozycją jest uwspólnotowienie praw emisji. Dotychczas prawa emisji są skonstruowane tak, że poszczególne kraje otrzymują kwotę pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych, które są następnie sprzedawane emitentom zanieczyszczeń. Wpływ z uprawnień do emisji jest dochodem budżetu państwa, a nie UE. Istnieje inicjatywa, by te uprawnienia stały się dochodem budżetu Unii. Profesor Belka przypomniał, że realizacja tego pomysłu jest w obecnych realiach niemal niemożliwa.

Drugi ważny obszar strategiczny Unii to gospodarka cyfrowa. Dużym wyzwaniem dla Unii, ale też dla świata jest kwestia unikania opodatkowania przez największe korporacje technologiczne. Wielkie platformy internetowe nie płacą podatków w krajach, w których prowadzą działalność, jeśli w ogóle je płacą. Według byłego premiera podatek cyfrowy jest przyszłością Unii, ale tez ważnym źródłem przychodów dla innych krajów. Obecnie dyskusja na ten temat toczy się głównie w OECD. Jest to korzystne dla uregulowania tej sprawy, ponieważ OECD zrzesza również najsilniejsze gospodarki pozaeuropejskie. Co ciekawe, to właśnie na forum tej organizacji będzie łatwiej znaleźć rozwiązanie tej kwestii  niż wewnątrz Unii Europejskiej, gdzie obowiązuje zasada jednomyślności w sprawach podatkowych. Profesor Belka podkreślił rolę nowej administracji prezydenta USA, a szczególnie działania podjęte przez sekretarz skarbu, Janet Yellen w kwestii wprowadzenia podatku, który miałby być płacony przez korporacje.

W ramach tworzenia sprawiedliwej społecznie gospodarki należy ograniczyć konkurencję podatkową, która jest mocno rozwinięta nawet w samej Unii Europejskiej. Były szef NBP wymienił trzy kraje, których działalność sprawia, że są klasyfikowane często przez organizacje pozarządowe jako raje podatkowe. Są to np. Irlandia, Holandia i Luksemburg. Należy również zmniejszyć konkurencję podatkową poprzez ponowne rozważenie kwestii specjalnych stref ekonomicznych.

W sesji Q&A Markowi Belce zadano pytania dot. m.in. ujednolicenia stawki VAT, przedmiotu opodatkowania proponowanych podatków paneuropejskich, czy też podatku cukrowego.

O Wpływie podatków na dochody gospodarstw domowych

Były minister finansów wyjaśnił, że wspomniane propozycje podatków nie odnoszą się do dochodów indywidualnych gospodarstw domowych czy małych przedsiębiorstw. Ponadto, opłata od nieprzetworzonego plastiku różnicuje stawkę podatku w zależności od zamożności gospodarek.

O podatku cukrowym i ochronie produktów regionalnych

Wprowadzenie takich podatków, jak opłata cukrowa zdaniem prof. Belki jest uzasadnione. Aczkolwiek jego wysokość może być przedmiotem dyskusji, podobnie jak ma to miejsce w przypadku akcyzy. Zdaniem europosła – Polska nie powinna być „prymusem” w zakresie wysokości tego rodzaju podatków i opłat. Według zaproszonego gościa Unia Europejska jest liderem w zakresie ochrony produktów regionalnych, broniąc regionalnych marek produktów i ograniczając możliwość ich podrabiania.

O podatku CIT i VAT

Zdaniem polityka, propozycja amerykańskiej administracji dotycząca minimalnej stawki CIT nie powinna zostać przyjęta przez Unię Europejską bezwarunkowo. Unia powinna dążyć do tego, by podatki były płacone w miejscu osiągania dochodów. Wielkie korporacje nie powinny płacić podatku wyłącznie w jednym państwie, lecz w każdym kraju, w którym prowadzą swoją działalność.  Debata w sprawie ujednolicenia stawek podatku VAT we wszystkich krajach Unii nie jest z góry spisana na klęskę, jednakże z różnych względów, merytorycznych, politycznych czy technicznych, jest to aktualnie niemożliwe do wprowadzenia.

Tekst powstał na podstawie panelu prof. Marka Belki w ramach Reframe Economic Forum.

Avatar

About the author

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *